De gemiddelde lengte van mannen in Frankrijk wordt al tientallen jaren regelmatig gemeten. De meest recente gegevens bevestigen een lange termijn stijgende trend, maar het tempo van deze vooruitgang vertraagt aanzienlijk voor de generaties die na de jaren 1990 zijn geboren. De beschikbare cijfers schetsen een genuanceerder beeld dan de eenvoudige constatering dat een bevolking “nog steeds groeit”.
Seculiere groeiplateau: waarom jonge Fransen bijna niet meer groeien
De seculiere groei van de lengte, dat wil zeggen dat elke generatie de vorige in lengte overtreft, was in Frankrijk regelmatig gedurende de tweede helft van de 20e eeuw. Mannen geboren in de jaren 1950 waren aanzienlijk kleiner dan degenen geboren in de jaren 1980, die op hun beurt werden overtroffen door de cohorten van de jaren 1990.
Onderzoek naar auxologie in West-Europa toont aan dat deze vooruitgang stagneert sinds de cohorten die begin jaren 2000 zijn geboren. De stijging, die vroeger duidelijk was in elke decennium, wordt marginaal, zelfs nul voor de jongste gemeten generaties.
Verschillende factoren verklaren dit plateau. De verbetering van de voedings- en sanitaire omstandigheden, de belangrijkste historische motor van lengtegroei, heeft een drempel bereikt in landen met een hoog inkomen. Genetica stelt een biologisch plafond vast dat het milieu niet meer kan verleggen zodra aan de basisbehoeften is voldaan. Tegelijkertijd zou de toename van overgewicht bij kinderen en adolescenten de juiste expressie van het groeipotentieel kunnen belemmeren.
Om de gemiddelde lengte van mannen in Frankrijk in 2025 verder te onderzoeken, stellen recente gegevens van het IFTH en de volksgezondheidsenquêtes ons in staat om lengte, gewicht en morfologie te kruisen op een representatieve steekproef.
Nationale meetcampagne IFTH: gegevens die verder gaan dan de eenvoudige gemiddelde
De laatste grote meetcampagne van het IFTH (Institut français du textile et de l’habillement) dateert uit 2006. De resultaten dienden bijna twee decennia lang als referentie voor het afstemmen van de maatgrids van kleding.
Een recentere campagne heeft deze gegevens geactualiseerd met meer nauwkeurige digitaliseringstools. Het belangrijkste doel is niet om een nationale gemiddelde te berekenen, maar om bruikbare maatstaven voor de textielindustrie te produceren.
De resultaten omvatten specifieke gegevens per leeftijdsgroep en geslacht, waardoor fabrikanten zich kunnen richten op specifieke doelgroepen in plaats van een abstracte “gemiddelde Fransman”.
Deze constatering is centraal: de gemiddelde lengte is niet voldoende om de werkelijke morfologie van een bevolking te beschrijven. De spreiding rond dit gemiddelde, de tailleomtrek, de verhouding tussen borst en benen en de houding zijn net zo belangrijk voor de industrie als het bruto cijfer van de lengte.
Regionale en sociale ongelijkheden in de mannelijke lengte in Frankrijk
Volksgezondheidsenquêtes en gegevens van het INSEE tonen aan dat de gemiddelde mannelijke lengte varieert per regio.
De sociale dimensie is evenzeer opvallend. Franse epidemiologische studies documenteren een verband tussen sociaaleconomische status en volwassen lengte. Mannen uit welvarende milieus zijn gemiddeld langer, een kloof die aanhoudt, ook al is de omvang ervan in de loop der decennia verminderd.
Gewicht, een onlosmakelijke variabele van lengte
Praten over gemiddelde lengte zonder het gewicht te vermelden geeft een onvolledig beeld. Fransen zijn meer in gewicht dan in lengte toegenomen sinds de campagne van 2006. De toename van overgewicht en obesitas, gedocumenteerd door Santé publique France, verandert de gemiddelde lichaamsvorm veel meer dan de enkele millimeters die in lengte zijn gewonnen.
De gemiddelde BMI van mannen is gestegen, en de tailleomtrek is vergroot. Voor gezondheidsprofessionals en de textielindustrie zijn deze parameters relevanter geworden dan alleen de lengte om de morfologische toestand van de bevolking te evalueren.
Beperkingen van de beschikbare gegevens over lengte in Frankrijk
De gegevens over de gemiddelde lengte zijn gebaseerd op verschillende steekproeven en methodologieën afhankelijk van de bronnen. Verklarende enquêtes (waarbij mensen zelf hun lengte opgeven) overschatten systematisch de lengte met enkele centimeters in vergelijking met directe metingen.
Meetcampagnes met 3D-scanners blijven zeldzaam en kostbaar, wat hun frequentie beperkt. Tussen twee campagnes zijn de schattingen gebaseerd op projecties of op gezondheidsenquêtes waarbij het meten van de lengte niet het belangrijkste doel is.
Internationale vergelijkingen vormen een vergelijkbaar probleem. Het vergelijken van de gemiddelde Franse lengte met die van andere Europese landen veronderstelt geharmoniseerde meetprotocollen, wat zelden het geval is. De ranglijsten die online circuleren, mengen soms gemeten gegevens met verklaarde gegevens, cohorten van verschillende leeftijden of ver verwijderde referentiejaren.
Een volledige benutting van de resultaten van recente campagnes zou een betrouwbaarder fundament moeten bieden voor de komende jaren. De gemiddelde mannelijke lengte in Frankrijk is al ongeveer tien jaar stabiel, een teken dat het biologische plafond waarschijnlijk is bereikt voor de huidige levensomstandigheden.
